πεντο ζάλη – η πορεία του έργου

πρόλογος

Ο Σπύρος, ο βασικός μου δάσκαλος στην αγιογραφία, συνήθιζε να λέει: «Δεν έχει σημασία πόσο θα σου πάρει να φτιάξεις μια εικόνα. Σημασία έχει να είναι καλά ζωγραφισμένη. Αυτός που θα την δει δεν θα ρωτήσει πόσο καιρό σου πήρε να την κάνεις. Θα κοιτάξει αν είναι καλή ή όχι».

Υιοθέτησα αυτή την κοσμοθεωρία, γιατί πράγματι, το τελικό αποτέλεσμα μετράει, μόνο που ο Σπύρος έκανε ένα σοβαρό λάθος:

Είναι πάρα πολλοί αυτοί που ρωτάνε πόσο καιρό σου πήρε να φτιάξεις έναν πίνακα. Και το χειρότερο είναι πως δεν ρωτούν για κάποιον συγκεκριμένο πίνακα, αλλά γενικώς. «Πόσο καιρό σου παίρνει να φτιάξεις έναν πίνακα;». Από ευγένεια, απαντώ κι εγώ γενικώς: «Εξαρτάται», «Αναλόγως τον πίνακα», «Άμα ξέρω από την αρχή τι θέλω να κάνω τον τελειώνω σχετικά γρήγορα», και τέτοια.

Συχνά σκέφτομαι πως αυτή η ερώτηση φανερώνει έλλειψη εικαστικής παιδείας και κουλτούρας. Και δεν μιλάω μόνο για Έλληνες. Το Ρέθυμνο, λόγω τουρισμού μου δίνει τη «χαρά» να ακούω αυτή την ερώτηση από Άγγλους, Γάλλους , Πορτογάλους , Ρώσους, Αμερικάνους , Γερμανούς – βεβαίως – Κινέζους στη φυλή και Κινέζους στο ήθος…

(Μην απορείτε πως καταλαβαίνω την ερώτηση. Οι ζωγράφοι μιλούν όλες τις γλώσσες του κόσμου!)

Από την άλλη πάλι σκέφτομαι πως άνθρωποι με εικαστική παιδεία και κουλτούρα, γράφουν βιβλία με γαργαλιστικές λεπτομέρειες για τους ζωγράφους, ή για το πώς έγινε ένας πίνακας και – μέσα σ΄ όλα – πόσο καιρό του πήρε του ζωγράφου. Τι αξία θα είχε η Μόνα Λίζα αν δεν είχαν γραφτεί τόσα για τη ζωή του ζωγράφου, για το ποια ήταν η εικονιζόμενη, αν δεν είχε κλαπεί ο πίνακας, κι αν δεν είχαν λάβει τέτοια μέτρα ασφαλείας στο Λούβρο ειδικά γι΄ αυτόν τον πίνακα (σε ένα Λούβρο με χιλιάδες αριστουργήματα).

Άρα, την αξία του, ένα έργο δεν την αποκτά μόνο με την αξία του!

Ο αγαπητός συνάδελφος (εκ της ποιητικοσκευαστικής μου ιδιότητας) Όσκαρ Ουάιλντ, έλεγε «Όση αξία σου δίνει η φήμη, δεν στη δίνει η αξία σου όλη».

Τέλος, ο Σπύρος, που λέγαμε στην αρχή, έκανε κι ένα άλλο σοβαρό λάθος. Αυτός που θα δει μια εικόνα, δεν θα κοιτάξει αν είναι καλή ή όχι, για τον πολύ απλό λόγο πως ΔΕΝ ξέρει να ξεχωρίσει την καλή εικόνα από την κακή, το καλό έργο από το κακό. Δεν ξέρει να τα ξεχωρίσει, γιατί κανείς δεν του το έμαθε. Απλά, θα κοιτάξει αν του αρέσει ή όχι.

Κι αν το έργο είναι ακριβό, εκτός από το αν του αρέσει ή όχι , προτού βάλει το χέρι στην τσέπη, θα κοιτάξει το «γαργαλιστικό» βιογραφικό και τις γνωριμίες του ζωγράφου!

Κι επειδή ασπάζομαι μέχρι σπασμού την ρήση του Όσκαρ Ουάιλντ περί αξίας και φήμης θα προσπαθήσω να προσδώσω φήμη στο έργο μου «πεντο ζάλη» μιας και η πραγματική του αξία είναι ένα μυστήριο απροσπέλαστο εις τους αιώνες των αιώνων.

 κυρίως θέμα

Όλα ξεκίνησαν εκεί γύρω στα Χριστούγεννα, όταν αποφάσισα να καθαρίσω και να συμμαζέψω το δωμάτιό μου. Πρόκειται για την ετήσια καθαριότητα που συνήθως κάνω καθέτως. Όταν μετά από 3-4 βαρβάτα μεροκάματα το δωμάτιο είχε αρχίσει να έρχεται σε μία τάξη, ανακάλυψα ένα παλιό πολυσέλιδο διαφημιστικό φυλλάδιο μιας μάρκας ρούχων και λοιπών γυναικείων ειδών. Ξεφυλλίζοντάς το, και κρατώντας στο άλλο χέρι το ΑΖΑΧ , παρατήρησα πως όλα τα μοντέλα φορούσαν μίνι φούστα.

Παρατήρησα επίσης πως είχαν και ωραία πόδια (εκείνη τη στιγμή έτσι μου φάνηκε).

Για κάποιον ανεξήγητο ή δυσερμήνευτο λόγο, φαντάστηκα πως τα τελειώματα από αυτά τα μίνι φουστάκια σχημάτιζαν έναν κυματισμό.

Θυμήθηκα και 2-3 παλιά μου έργα (για δυνατούς λύτες…) που τα ρούχα του ενός έμπαιναν στα ρούχα του αλλουνού και ξαφνικά πρόβαλε μπροστά μου η εικόνα κάποιων κοριτσιών κολλητά, που τα ρούχα της μιας έμπαιναν στης άλλης και που τα τελειώματα των μίνι φουστών τους έφτιαχναν έναν κυματισμό.

Έτσι, παράτησα το ΑΖΑΧ, έπιασα τις ρακές και το μολύβι και …

μετά από ώρες προέκυψε αυτό το σχέδιο.

sxedio 1

Από τη μέση και κάτω προσπάθησα να αντιγράψω αυτό που έβλεπα. Διαπίστωσα τότε πως τα μοντέλα του φυλλαδίου ήταν… ένα!

Η ίδια μοντέλα σε όλες τις φωτογραφίες! Αυτό ήταν μεγάλο πρόβλημα διότι δεν είχα ποικιλία ποδιών. Όταν όμως υπάρχει η φαντασία…

Ένα άλλο σημείο που εξαρχής είχα στο μυαλό μου ήταν το μπέρδεμα των ποδιών. Δηλαδή, να κοιτάς δυο πόδια που ανήκουν σε δύο διαφορετικές – γειτονικές – κοπέλες και να νομίζεις πως ανήκουν στην ίδια.

Εκείνο το πρώτο βράδυ που ασχολήθηκα με το σχέδιο, έδωσα βάρος σ΄ αυτά. Όσο κι αν φαίνεται περίεργο , το γεγονός πως τα πόδια στο φυλλάδιο ανήκαν στο ίδιο μοντέλο μου δημιούργησε πολλά προβλήματα.

Τέλος πάντων, βράδυ με το βράδυ, φτιάχτηκε αυτό το σύμπλεγμα των πέντε κοριτσιών. Δεν ξέρω γιατί είναι πέντε. Δεν ξέρω και τίποτε άλλο . Το μόνο συνειδητό είναι τα κορμιά τους να είναι κολλητά , τα πόδια τους να δημιουργούν σύγχυση στο θεατή, τα σώματά τους να μπαίνουν το ένα στο άλλο και τα χέρια τους, απλά, να φτιάχνουν ένα αρμονικό σύνολο.

Επίσης τα χέρια! Από πού φυτρώνουν όλα τα χέρια; Ποιος πιάνει; τι πιάνει, τι παίζεται; Απορίες στον αέρα να αερο πλανώνται και το σουρεαλιστικό στοιχείο που δεν γίνεται να λείπει από κανένα όνειρο.

Τίποτε άλλο.

Πολλές φορές το χέρι μου «πήγαινε μόνο του» στο σχέδιο.

Έκανα και αρκετές δοκιμές με κεφάλια .Τα ζωγράφιζα χωριστά και μετά με το photoshop τα «κολλούσα» στο αρχικό σχέδιο. Τελικά κατέληξα εδώ

IMG_8286

Είχα ένα ολοκληρωμένο – σχεδόν – σχέδιο, και επειδή οι κοπέλες ήταν – κατά τύχη – πέντε , μου ήρθε η ιδέα να το ονομάσω «πεντο ζάλη»

Όταν έγινε σίγουρο πως θα ονόμαζα τον πίνακα «πεντο ζάλη», άρχισαν να μου δημιουργούνται σκέψεις να βάλω και οργανοπαίχτες. Άλλαζε όμως το αρχικό μου … όνειρο.

Μετά από αρκετό προβληματισμό και κουβέντα με έναν φίλο και μια φίλη ζωγράφο, αποφάσισα να βάλω. Θυμήθηκα ένα παλιό μου έργο που προοριζόταν για εξώφυλλο βιβλίου με μαντινάδες. Εκεί ο λυράρης με τον λαουτιέρη έπαιζαν σε ένα ανοιχτό τοπίο σε μια πέτρινη βρύση. Ο μαντιναδολόγος με τον εκδότη έκαναν συχνές παρεμβάσεις γιατί δεν τους άρεσε λέει ο ουρανός. Στο τέλος, για να μη τους σιχτιρίσω, τους είπα πως εγώ θα κάνω τον πίνακα όπως νομίζω, κι αν δε νομίζουν πως ταιριάζει για εξώφυλλο βιβλίου να κάνει παρεμβάσεις ο γραφίστας. Στο εξώφυλλο ο γραφίστας έκανε τον ουρανό κόκκινο! Ο πίνακας αγοράστηκε μεν από τον μαντιναδολόγο, καταχωνιάστηκε δε, γιατί δεν του άρεσε. Αλλά εγώ βρήκα στο βλέμμα του λυράρη ένα στοιχείο που έδινε άλλο ή ΌΛΟ το νόημα του πίνακα!

Σε συνδυασμό μάλιστα με το ύφος του λαουτιέρη.

Τελικά δίχως αυτούς του δύο το έργο θα διαβαζόταν εντελώς διαφορετικά.

Αντέγραψα αυτούσιους τους δύο μουσικούς από εκείνον τον παλιό πίνακα, μετέφερα το σχέδιο στον καμβά και ιδού:

1 000

Λένε πως κάποια φορά πρότειναν στον Ρέμπραντ έναν βοηθό. «Ξέρει να φτιάχνει φόντα;» ρώτησε αυτός. «Είναι πολύ καλός στα φόντα». «Φέρτον αμέσως»

Το φόντο ενός πίνακα είναι … όλος ο πίνακας. Και συχνά είναι το μεγαλύτερο βάσανο για όλους τους ζωγράφους. Κι ενώ το ξέρω αυτό, κι ενώ έχω ταλαιπωρηθεί πολλές φορές με το φόντο , εδώ επέδειξα επιπολαιότητα. Το μόνο σίγουρο ήταν πως αποφάσισα να βάλω το όλο σύμπλεγμα μέσα σε σχολική αίθουσα. Αυτό όμως δεν ήταν αρκετό, όπως θα δείτε.

 

2   01

02

03

04

Εδώ την πάτησα σαν αρχάριος. Δεν ξεκινώ ποτέ να δουλεύω τις μορφές αν δεν έχω τελειώσει το φόντο. Για κάποιον ανεξήγητο λόγο , όμως, θεώρησα πως το φόντο τέλειωσε. Λιτό ώστε να αναδεικνύονται οι φιγούρες. Μόνο τα παράθυρα είχαν μείνει , τα οποία θα τα έκανα στο τέλος για να έχω καλύτερη άποψη για το χρώμα που θα τους έβαζα.

(έτσι νόμιζα)

6  05

706

807

908

1009

1110

1211

1312

Έχω ήδη συνειδητοποιήσει πως δεν μ΄ αρέσει το φόντο, αλλά ελπίζω να φτιάξει με το κατάλληλο χρώμα στα παράθυρα. Και ιδού οι μεταλλάξεις του φόντου.

1413

1514

1613

Πάνε τα παράθυρα!

1716

Εδώ μπήκαν και χαρτοταινίες για να μη λερωθούν τα πόδια.

1817

1918

Το πάτωμα μου άρεσε αλλά ο τοίχος…

2019

Να και ο Κολοκοτρώνης! Να και ο Αλεξανδράκης που στοίχειωσε τις παιδικές ηλικίες εκατομμυρίων Ελληνοπαίδων.

2120

Το θρανίο μπήκε σ΄ αυτή τη θέση για να … μπερδέψει την προοπτική.

22 21

Μετά θυμήθηκα το γνωστό πεντοζάλι «Μες του Μαγιού τις μυρωδιές τα κόκκινα κεράσια…» και ιδού το θρανίο απέκτησε εδώδιμα! Φυσικά και τα παπούτσια πέρασαν από σαράντα κύματα. Μόνο το γαλάζιο έμεινε όπως πρωτοζωγραφίστηκε. Όλα τ’ άλλα φτιάχτηκαν από δυο τρεις φορές.

2322

2423

2524

2625

Τα παπούτσια δεν τέλειωσαν ακόμα , αλλά ήρθε η ώρα και για τον σχολικό πίνακα. Λόγω έμφυτου φόβου του κενού, αυτό το κενό αριστερά από το σχέδιο των κοριτσιών , με ενοχλούσε εξ αρχής. Ήταν σίγουρο πως με κάτι θα το γέμιζα , αλλά δεν ήξερα με τι και τώρα που τέλειωνε το έργο έγινε επιτακτική ανάγκη να αποφασίσω. Μου ήρθε στο μυαλό το τραγούδι του Μάρκου , ο Μάρκος μαθητής, που από τη μαστούρα του δεν έβλεπε τα γράμματα στον πίνακα. Και μετά θυμήθηκα τους Λαϊκεδέλικα και τη Μάρθα Φριντζήλα που τραγουδούσε «Παιδί μου που ειν τα γράμματα, παιδί μου που ειν ο νους σου; Τα γράμματα είναι στο χαρτί κι ο νους μου πέρα δέρνει…» . Το «δέρνει» έγινε «τρέχει» και όλα αποκτούσαν το νόημά τους.

Και ιδού το έργο τελειωμένο.

35 pento zali

 επίλογος

 Όλη αυτή η παρουσίαση κάνει τη δημιουργική πορεία να φαίνεται γραμμική. Δεν είναι όμως καθόλου έτσι. Το μυαλό πάει από το ένα θέμα στο άλλο. Υπάρχουν δισταγμοί, πισωγυρίσματα και απρόσμενα άλματα (αυτό που λέμε έμπνευση). Υπάρχουν κι άλλες τόσες φωτογραφίες που δεν μπήκαν για οικονομία στον χώρο. Υπάρχει κι ένα πολύ μεγάλο υλικό από φωτογραφίες που βρήκα στο ίντερνετ κι άλλες που τράβηξα εγώ για δω καλύτερα κάποιες στάσεις σώματος. Υπάρχουν πολλές ώρες δουλειάς στο photoshop να πειραματίζομαι με τα χρώματα , με το φόντο και το όλο στήσιμο. Υπάρχει και αυτό το … μαρτυρικό χάσιμο χρόνου όταν πρέπει να κατανικήσεις την επιθυμία σου να πιάσεις το πινέλο. Και δεν πρέπει να το πιάσεις γιατί ξέρεις πως δεν έχεις κάποια καλή ιδέα να ζωγραφίσεις. Και στριφογυρνάς και είσαι σε απόγνωση. Κάποιες φορές αυτό είναι αιτία να παρατήσεις έργα για μήνες ή και για χρόνια.

Τέλος, από διάφορες «ανδρικές» συζητήσεις που έγιναν στο εργαστήριο με φόντο τον πίνακα, κατάλαβα – ίσως ενδόμυχα να το είχα από την αρχή ως στόχο – πως δημιούργησα ένα έργο … κλειδαρότρυπα.

 

Untitled-1

 

Σημείωση: Ανακάλυψα  τελευταία, πως όταν  κάνω  «κλικ» σε μια  φωτογραφία και μου την ανοίγει σε άλλο παράθυρο, εκεί, στο άλλο παράθυρο, άμα έχω πατημένο το πλήκτρο Ctrl  και γυρίζω το ροδάκι του ποντικιού η εικόνα κάνει Ζοομ και Ξε ζοομ !

 

Σημείωση 2.  Το έργο είναι φρέσκο, φρεσκότατο και απούλητο. Τιμή εκκίνησης 2700 εβρά. Δέχομαι προσφορές.

Σε καμία περίπτωση όμως δεν θα το πουλήσω πάνω από 10.οοο, διότι εκτός από χρέη έχω και ηθικές αρχές.

Οπότε προλάβετε! Όποιος φτάσει πρώτος στις 10.000 αυτός θα είναι και ο νικητής.

Δεκτές , μόνο σοβαρές προτάσεις. Φωτογραφία δεν είναι προ απαιτούμενη.

Advertisements

6 Σχόλια (+add yours?)

  1. roadartist
    Απρ. 01, 2014 @ 17:42:19

    Πόσο όμορφο να βλέπεις την πορεία ενός έργου. Από την αρχή μέχρι να ολοκληρωθεί… Για την ώρα εξαρτάται από και τον καλλιτέχνη και από το έργο…

  2. σολωμάντζαρος
    Απρ. 01, 2014 @ 22:10:12

    #roadartist

    Είναι πάντα μια ευχάριστη έκπληξη όταν βλέπω το όνομά σου στα σχόλια.
    Η πορεία ενός έργου έχει πάντα κάτι – σε μικρογραφία – από την πορεία ενός ανθρώπου.
    Πάλι μου ήρθε στο μυαλό ο Όσκαρ Ουάιλντ και το πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ

  3. chrismos
    Απρ. 02, 2014 @ 17:17:43

    Ευτυχώς που σε διακρίνει η απλότητα και η σεμνότητα. Διότι αν συνεργαζόσουν με τον Ρέμπραντ, με τον Ουάιλντ και με το μουσείο του Λούβρου, δεν ξέρω αν καταδεχόσουν να μας μιλάς, άγριο κι ατίθασο αγόρι …Born to be Ουάιλντ

  4. σολωμάντζαρος
    Απρ. 02, 2014 @ 18:09:14

    #chrismos
    Αν συνεργαζόμουν με τον Ρέμπραντ ή τον Ουάιλντ, είναι απολύτως σίγουρο πως δεν θα σας μιλούσα!
    Τώρα, αν τύχει και συνεργαστώ με το Λούβρο… δεν ξέρω. Εδώ θάμα στε και θα το δούμε.

  5. theogrocer
    Απρ. 05, 2014 @ 01:07:36

    Never mind the Pollock’s (paintings).

  6. σολωμάντζαρος
    Απρ. 05, 2014 @ 11:50:29

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: