100 χρόνια απο μια φάρσα

    Στο   Σαλόνι του 1910 ο πίνακας ενός μέχρι τότε άγνωστου ζωγράφου, κάποιου Γιοακίμ Ραφαέλ Μπορονάλι, κάνει την έκπληξη και προκαλεί τα εκστασιασμένα σχόλια ορισμένων τεχνοκριτικών. Μερικές μέρες αργότερα, ολόκληρο το σχετικό με τη ζωγραφική Παρίσι  θα μάθει, μέσα σ ΄ ένα ηχηρό ξέσπασμα γέλιου εις βάρος του, την πραγματική ταυτότητα του δημιουργού εκείνου του Ηλιοβασιλέματος στην Αδριατική  με τα κραυγαλέα χρώματα. Δεν είναι άλλος από το Λολό, το γάιδαρο του γέρο – Φρεντέ, ή αλλιώς Αλιμπορόν , από το όνομα που εφηύρε ο Λα Φοντέν για το γάιδαρο των μύθων του και του οποίου αναγραμματισμός είναι το Μπορονάλι.

   Ο αντίπαλος της αβάν – γκαρντ, που ήθελε να κάνει πλάκα στον Απολινέρ, στον Πικάσο, στους κυβιστές και να γελοιοποιήσει τη νέα φουτουριστική ζωγραφική που αυτοί υποστήριζαν, είναι ο Ρολάν Ντορζελέ, που άλλωστε λάτρευε τις φάρσες. Του είχε έρθει ξαφνικά η ιδέα μιας πλάκας όταν είδε δίπλα στον Λολό μέσα στην αυλίτσα του   Λαπέν Αζίλ, τα δοχεία με τις πολύχρωμε μπογιές που είχε αποθηκεύσει ο Φρεντέ, σκοπεύοντας να ανανεώσει λίγο το καπηλειό του. Με τη βοήθεια του Αντρέ Βαρνό, έδεσε στην ουρά του υπέργηρου μαδημένου γαϊδάρου ένα πινέλο βουτηγμένο στην μπογιά και μετά του έδωσαν να φάει. Κουνώντας την ουρά του από χαρά  πάνω σ’ έναν άσπρο μουσαμά που κρατούσε πίσω του ο Ντορζελέ, ο Λολό τα κατάφερε  θαυμάσια, μουτζουρώνοντας για τα καλά και τα γυμνά χέρια του συγγραφέα που φρόντιζε να μην αφήσει το χρώμα να τελειώσει. Όλ’ αυτά παρουσία ενός φωτογράφου και του μετρ Πολ – Ανρί  Μπριόν , δικαστικού κλητήρα, τον οποίο  είχαν καλέσει για να κρατήσει με τον πρέποντα τρόπο πρακτικά έτσι ώστε κανείς να μην μπορεί να αμφισβητήσει την αυθεντικότητα της απάτης. Και ο οποίος κοστολόγησε την αναφορά του 18 φράγκα και 20 λεπτά. Παρουσία επίσης του ζωγράφου Πιέρ Ζιριέ , που είχε έρθει για να πάρει το απεριτίφ του στο Λαπέν Αζίλ . Καθώς ο Πιέρ Ζιριέ ήταν μέλος της επιτροπής τοποθέτησης στο Σαλόνι των Ανεξάρτητων, τον ρώτησαν αν μπορούσε να εκθέσει τον πίνακα του Λολό. Απάντησε ότι ήταν αρκετό να εξοφληθεί η συνδρομή των 25 φράγκων ανά έργο για τα δικαιώματα έκθεσης. Μπαίνοντας στο κόλπο ο Πολ Σινιάκ ανέθεσε στον Ζιριέ να δημιουργήσει μια μικρή αίθουσα όπου θα μπορούσε να εκτεθεί το Ηλιοβασίλεμα στην Αδριατική   χωρίς να κάνει κακό στους πραγματικούς ζωγράφους. Ο Πιερ Ζιριέ , λοιπόν, κρέμασε τον πίνακα ανάμεσα σε άλλους , φτιαγμένους από κομφετί, από καπάκια κουτιών για πούρα και άλλα φρικαλέα πράγματα.

   Στη διάρκεια του βερνισάζ, το «έργο» πέρασε εντελώς απαρατήρητο , αλλά όταν το περιοδικό Φανταζιό  με την πένα του Ρολάν Ντορζελέ και Κομεντιά με την πένα του Αντρέ Βαρνό, αποκάλυψαν την απάτη, με την υποστήριξη των φωτογραφιών και την επίσημη αναφορά του κλητήρα, η επιτυχία στο Σαλόνι ξεπέρασε τις προσδοκίες των αυτουργών της πολύ απολαυστικής φάρσας.. Πολλοί γέλασαν, άλλοι θύμωσαν με την ιδέα ότι κάποιοι είχαν θελήσει να γελοιοποιήσουν τη μοντέρνα ζωγραφική δείχνοντας ότι κατά βάθος μπορούσε να γίνει από την ουρά ενός γαϊδάρου.

   Ο Ρολάν Ντορζελέ είχε τελειοποιήσει το σενάριο μέχρι σημείου να εξασφαλίσει τη βοήθεια δύο φιλενάδων του που περνούσαν και ξαναπερνούσαν μπροστά από τον πίνακα αναφωνώντας:

–          Μα είναι Μπορονάλι! Ξέρεις , αυτός που δημοσίευσε εκείνο το μανιφέστο! Έλεγε η μία.

–          Α να ι … ο φουτουριστής! απαντούσε η άλλη με τόνο ειδήμονα και κάνοντας ότι τον θαυμάζει.

–          Ναι , ο Μπορονάλι είναι Ιταλός και φουτουριστής.

Ο Ρολάν Ντορζελέ και ο Αντρέ Βαρνό προχώρησαν το αστείο μέχρι σημείου να κάνουν τον Μπορονάλι επικεφαλής μιας σχολής που βάφτισαν «υπερβολισμό» και έφτασαν ακόμη να συνθέσουν στο όνομά του ένα μανιφέστο στο στυλ του Μαρινέτι για να χλευάσουν τον ιδρυτή του Φουτουρισμού: «Έι!  έλεγε το μανιφέστο, μεγάλοι υπερβολιστές ζωγράφοι, αδέλφια μου, έι! ανανεωτικά πινέλα. Ας σπάσουμε την αρχαϊκή παλέτα κι ας θέσουμε τις αρχές της ζωγραφικής του αύριο…»

   Παραμένει το αδιαφιλονίκητο γεγονός ότι ο πραγματικός πρόδρομος της αφηρημένης τέχνης υπήρξε  ο Λολό, ο γάιδαρος του Φρεντέ , που με τον πίνακά του Ηλιοβασίλεμα στην Αδριατική ,  με υπογραφή Μπορονάλι είχε δημιουργήσει σκάνδαλο στο σαλόνι των Ανεξάρτητων του 1910. Ο πίνακας πουλήθηκε έναντι 400 φράγκων υπέρ του Ορφανοτροφείου των Τεχνών. Ένα αντίγραφο διατηρείται μέχρι σήμερα στο Μουσείο της Μονμάρτης.

Christian Parisot «Μοντιλιάνι», εκδ. Κασταλία 2009

 

 

                                             ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑ ΣΤΗΝ ΑΔΡΙΑΤΙΚΗ – ΜΠΟΡΟΝΑΛΙ ή ΛΟΛΟ

 

 

 

                                                       ο γερο Φρεντέ ιδιοκτήτης τους Λαπέν Αζίλ και ο …Λολό

Advertisements

11 Σχόλια (+add yours?)

  1. roadartist
    Ιαν. 05, 2010 @ 00:22:38

    Άψογο!!

  2. αλέξανδρος ανδρουλάκης
    Ιαν. 05, 2010 @ 00:33:38

    #roadartist
    Χαράς το κουράγιο σου που συχνά κάνεις αφιερώματα σεντόνια.
    Εμένα ετούτο εδώ με ζόρισε.
    Σ΄ευχαριστώ.

  3. αλέξανδρος ανδρουλάκης
    Ιαν. 05, 2010 @ 00:40:36

    #roadartist
    Όταν έγραψα την απάντησή μου δεν είχα δει την ανάρτησή σου για τον Γύζη
    Επιβεβαιώνει αυτά που σου έγραψα.

  4. ktkouk
    Ιαν. 08, 2010 @ 09:39:27

    συμβαίνει καμιά φορά (σπάνια; σπανιότατα; θα σε γελάσω) και η αντίστροφη φάρσα:
    Ενώ περιηγείσαι στους χώρους μιας γκαλερί
    και είσαι σίγουρος ότι οι πίνακες είναι φτιαγμένοι
    από την ουρά ενός γαϊδάρου (εύκολα αναγνωρίζεται η πινελιά)
    ανοίγοντας το καταλογάκι που συνοδεύει την έκθεση
    να πέφτεις στο βαθυστόχαστο προλογικό κείμενο ενός θεωρητικού/τεχνοκριτικού
    που σε διαβεβαιώνει πως πρόκειται για τα αριστουργήματα
    ενός νέου Πικάσο, ανθρώπου με ονοματεπώνυμο.
    [και μένεις με την απορία
    «ποιος από τους τρεις (ο καλλιτέχνης, ο κριτικός ή εσύ)
    συγγενεύει τελικά με το ανυποψίαστο τετράποδο»]

  5. αλέξανδρος ανδρουλάκης
    Ιαν. 08, 2010 @ 09:58:46

    Ακριβώς!
    Πως είσαι όμως σίγουρος πως δεν έχουν φτιαχτεί όντως απο ουρά γαϊδάρου;
    Απλά στις μέρες μας έχει χαθεί το χίούμορ και η διάθεση για καλές φάρσες και κρύβουν επιμελλώς το ενοχικό τους μυστικό.
    (το άλλο με τις μαϊμούδες που γράφουν βιβλία και κριτικές το ξέρεις;)

  6. Κοκκινοκορδελω
    Ιαν. 11, 2010 @ 22:10:47

    ΘΑ ΣΥΜΦΩΝΗΣΩ εστω κ καθυστερημενα με τους προλαλησαντες (θυμιζει κοκκορες)
    καλα που ειναι το παραδοξο δεν σας καταλαβαινω!!!
    1ον Ο αυτοσαρκασμος ειναι ίδιον της ευφυιας,2ον τα χρωματα επιλεχθησαν απο καλλιτεχνες (αρα αντιπροσωπευαν την εποχη εκεινη), 3ον ο jackson Pollock δεν ξεφυτρωσε απο το πουθενα…ειχε προγονους, 4ον τα καλυτερα πινελα γινονται απο γαιδοουρες, 5ον δηλ. ο γαιδαρος εκεινης της εποχης δεν διεφερε τελειως απο τον σημερινο γαιδαρο νομιζετε? 6ον τωρα να σας μοστραρω ενα βιντεο που ενας ελεφαντας ζωγραφιζει με την προβοσκιδα του κ με το πινελο την Αυτοπροσωπογραφια του?(δεν κανω πλακα κ ουτε αυτοσαρκαζομαι για την ευφυια μου/ το βιντεο ειναι στο youtube)

    κ σιγα την φαρσα….μεγαλυτερη απο αυτην που ζουμε σημερα στην πολιτικη μας σκηνη?

  7. αλέξανδρος ανδρουλάκης
    Ιαν. 11, 2010 @ 22:36:30

    #Kοκ.Κορ.
    Οι φάρσες έχουν την αξία τους για την εποχή που γίνονται. Όταν είναι επίκαιρες δηλαδή.
    Ο τύπος που επέλεγε – τρόπος του λέγειν – τα χρώματα δεν ήταν ζωγράφος, αλλά λογοτέχνης
    Ο Τζάκσον Πόλοκ φυσικά και δεν ξεφύτρωσε απο το πουθενά και …αναμφισβήτητα είχα προγόνους…
    Τέλος η περίπτωση του ελέφαντα που αναφέρεις δείχνει την «πρόοδο» του πολιτισμού μας.
    Δεν μας ενδιαφέρει (κάποιους τέλος πάντων όχι όλους ευτυχώς) τι ζωγραφίζουν οι ζωγράφοι αλλά πως θα ζωγραφίσουν τα παχύδερμα.
    Αν βρεις το βιντεάκι πάντως ρίξε το link. Θα συμπλήρωνε ταιριαστά την παρούσα ανάρτηση.

  8. Κοκκινοκορδελω
    Ιαν. 12, 2010 @ 13:22:09


    αντε εδω βαζω ενα παρεμφερες που εχει κ την σωστη μουσικη υποκρουση!!!!
    ΖΩΟΤΕΧΝΗ η τεχνη του μελλοντος που κολλα στους μεσαζοντες…γιατι αντε να βρεις ζωογκαλεριστες!

  9. αλέξανδρος ανδρουλάκης
    Ιαν. 12, 2010 @ 21:39:19

    Βάζω και το άλλο σου αντίστοιχο λινκ εδώ

  10. αλέξανδρος ανδρουλάκης
    Ιαν. 12, 2010 @ 21:42:55

    # Κοκκινοκορδέλω
    Σ΄ευχαριστώ
    Δεν ξέρω πως έγινε , εγώ έβαλα το λινκ αλλά εμφανίστηκε και η οθόνη.
    Λοιπόν… κάνουν δουλειά εκεί στα εξωτικά τα μέρη.
    Και ύστερα κλαιγόμαστε εμείς εδώ γιατί δεν πάει καλά ο Τουρισμος μας.
    Και να πεις πως δεν έχουμε ζώα!

  11. Κοκκινοκορδελω
    Ιαν. 12, 2010 @ 21:48:50

    χαχαχα εχεις φαινεται μαγνητικο χερι κ τραβα τις εικονες!!
    Εδω ειμαστε τιγκα στα ζωα αλλα οπως παντα Αλεξανδρε μας λειπουν οι καλοι Εκπαιδευτες…ή μαλλον οι επιχορηγησεις του κρατους (φαι για τις υαινες, τους γυπες τα κορακια…γενικα την πανιδα μας..τρωνε αχορταγα τα ζωα μας κ δεν πετανε ουτε κοκκαλο για τον φτωχο, μην σου πω οτι γλυφουν κι ολας απο τα φτωχαδακια)γιαυτο δεν θα παμε μπροστα ενω η ταυλανδη τρωει οτι κι ο ελεφαντας…καταλαβες?

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: